ការវិភាគស៊ីជម្រៅ៖ តុល្យភាពរវាងវិន័យសាលារៀន និងផលប៉ះពាល់នៃ “ហិង្សាដោយសម្ដី”
ការវិភាគស៊ីជម្រៅ៖ តុល្យភាពរវាងវិន័យសាលារៀន និងផលប៉ះពាល់នៃ “ហិង្សាដោយសម្ដី”
នៅក្នុងបរិបទនៃការអប់រំសាធារណៈ (សាលារដ្ឋ) កេរ្តិ៍ឈ្មោះរបស់គ្រឹះស្ថានសិក្សាតែងតែជាកត្តាទាក់ទាញដ៏ចម្បងសម្រាប់មាតាបិតា។ សាលារៀនដែលត្រូវបានគេស្គាល់ថា "ល្អ" ឬ "ល្បី" ជារឿយៗត្រូវបានគេរំពឹងថានឹងផ្តល់នូវបរិយាកាសសិក្សាប្រកបដោយគុណភាព និងវិន័យតឹងរ៉ឹង។ ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ នៅពីក្រោយកេរ្តិ៍ឈ្មោះទាំងនោះ អាចមានបញ្ហាប្រឈមដ៏ស្មុគស្មាញមួយ ដែលកម្រត្រូវបានគេលើកមកពិភាក្សាជាសាធារណៈ៖ គឺការប៉ះទង្គិចរវាងការរក្សាវិន័យ និងវិធីសាស្ត្រដែលត្រូវបានប្រើដើម្បីសម្រេចគោលដៅនោះ។
អត្ថបទនេះ ធ្វើការវិភាគទៅលើគុណវិបត្តិដែលកំពុងកើតមាននៅក្នុងសាលារដ្ឋមួយចំនួន ដែលទោះបីមានកេរ្តិ៍ឈ្មោះល្អ ក៏ប៉ុន្តែការអនុវត្តវិន័យដោយគ្រូបង្រៀន ឬគណៈកម្មការគ្រប់គ្រង បែរជាពឹងផ្អែកលើការប្រើប្រាស់សម្ដីធ្ងន់ៗ ឬ "ហិង្សាដោយសម្ដី" (Verbal Abuse)។ បញ្ហានេះកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរ នៅពេលដែលសិស្សដែលប្រព្រឹត្តខុស (ដូចជា គ្មានវិន័យ ឌឺដង ឬទុកសក់វែង) មិនមែនជាអ្នកទទួលរងតែម្នាក់ឯង ប៉ុន្តែសូម្បីតែសិស្សល្អ ក៏ត្រូវទទួលរងនូវសម្ពាធផ្លូវចិត្តពី "មាត់គ្រូ" ទាំងនោះដែរ។
បញ្ហាប្រឈមទី១៖ វិបត្តិវិន័យសិស្ស
ដើម្បីយល់ពីឫសគល់នៃបញ្ហា យើងត្រូវទទួលស្គាល់ការពិតដែលថា ការគ្រប់គ្រងថ្នាក់រៀន និងវិន័យសាលារៀន គឺមិនមែនជាការងារងាយស្រួលនោះទេ។ គ្រូបង្រៀន និងគណៈកម្មការសាលា ត្រូវប្រឈមមុខជារៀងរាល់ថ្ងៃជាមួយ៖
- ការបាត់បង់សណ្ដាប់ធ្នាប់៖ សិស្សមួយចំនួនបង្ហាញអាកប្បកិរិយា "ឌឺ" (Defiance) មិនស្ដាប់បង្គាប់ ប្រើប្រាស់ទូរស័ព្ទក្នុងម៉ោងរៀន ឬមិនគោរពបទបញ្ជាផ្ទៃក្នុង។
- រូបរាងខាងក្រៅ៖ បញ្ហាដូចជា ការទុកសក់វែង (ស្ទៀវ) ការលាបពណ៌សក់ ការស្លៀកពាក់ខុសពីឯកសណ្ឋានសាលា ដែលបង្ហាញពីការមិនគោរពវិន័យរួម។
- វប្បធម៌មិនគោរពគ្រូ៖ ក្នុងករណីខ្លះ សិស្សអាចបង្កើតបក្សពួក ឬបង្ហាញអាកប្បកិរិយាមិនសមរម្យចំពោះគ្រូ ដែលធ្វើឲ្យបរិយាកាសក្នុងថ្នាក់រៀនកាន់តែតានតឹង។
កត្តាទាំងនេះបង្កើតសម្ពាធយ៉ាងខ្លាំងដល់គ្រូបង្រៀន ដែលមានបន្ទុកទាំងការបង្រៀនមុខវិជ្ជា និងការគ្រប់គ្រងមនុស្សរាប់សិបនាក់ក្នុងពេលតែមួយ។
បញ្ហាប្រឈមទី២៖ វិធីសាស្ត្រឆ្លើយតប “ហិង្សាដោយសម្ដី”
នៅពេលដែលសម្ពាធកើនឡើង ហើយការអនុវត្តវិន័យបែបវិជ្ជមាន (Positive Reinforcement) ហាក់ដូចជាមិនមានប្រសិទ្ធភាព ឬទាមទារពេលវេលាយូរ គ្រូបង្រៀន ឬគណៈកម្មការមួយចំនួន អាចនឹងងាកទៅរកវិធីសាស្ត្រ "ផ្លូវកាត់" ដែលផ្អែកលើការគ្រប់គ្រងដោយការបំភិតបំភ័យ។ នេះគឺជាពេលដែល "ហិង្សាដោយសម្ដី" ចាប់ផ្ដើមកើតមាន។
វាអាចបង្ហាញចេញតាមរូបភាពជាច្រើន៖
- ការស្តីបន្ទោសជាសាធារណៈ៖ ការហៅសិស្សមកស្តីបន្ទោសខ្លាំងៗនៅមុខថ្នាក់រៀន ឬនៅពេលគោរពទង់ជាតិ ដើម្បី "កាត់" (ធ្វើជាគំរូ)។
- ការប្រើពាក្យបន្ទាបតម្លៃ៖ ការប្រើប្រាស់ពាក្យពេចន៍ដែលធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់អារម្មណ៍ ដូចជាការប្រៀបធៀប ការជេរប្រមាថ ឬការហៅឈ្មោះដែលមិនសមរម្យ (ឧទាហរណ៍៖ ហៅសិស្សដែលទុកសក់វែងថាជា "ពួកអនាគតចោរ")។
- ការគំរាមកំហែងផ្លូវចិត្ត៖ ការប្រើសម្ដីដែលធ្វើឲ្យសិស្សបាក់ស្បាត ដូចជា "រៀនមិនចូលទេ បើបែបនេះ" ឬ "គ្មានអនាគតទេ"។
គោលបំណងរបស់ពួកគាត់ អាចដើម្បី "ទាញ" វិន័យមកវិញ ប៉ុន្តែវិធីសាស្ត្រនេះ បង្កើតគុណវិបត្តិច្រើនជាងគុណសម្បត្តិ។
ផលប៉ះពាល់ធ្ងន់ធ្ងរ៖ ពេលដែលសិស្សល្អក្លាយជាជនរងគ្រោះ
ចំណុចដែលគួរឲ្យព្រួយបារម្ភបំផុត ដូចដែលបានលើកឡើង គឺផលប៉ះពាល់ទៅលើ "សិស្សល្អ"។ នៅក្នុងបរិយាកាសដែលពោរពេញដោយសម្ដីគំរោះគំរើយ និងការស្តីបន្ទោស សិស្សដែលព្យាយាមរៀនសូត្រ និងគោរពវិន័យ ក៏ត្រូវទទួលរងផលប៉ះពាល់ផ្លូវចិត្តយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដែរ។
១. ការភ័យខ្លាចជាប្រចាំ (Constant Fear)
សិស្សល្អ ដែលអង្គុយក្នុងថ្នាក់រៀន ត្រូវបង្ខំចិត្តស្ដាប់សម្ដីអវិជ្ជមានទាំងនោះជារៀងរាល់ថ្ងៃ។ ទោះបីពួកគេមិនមែនជាគោលដៅផ្ទាល់ក៏ដោយ បរិយាកាសនៃ "ការស្រែក" បង្កើតឲ្យមានវប្បធម៌នៃការភ័យខ្លាច។ ពួកគេអាចនឹងខ្លាចក្នុងការសួរសំណួរ ខ្លាចក្នុងការបញ្ចេញមតិ ឬខ្លាចក្នុងការធ្វើខុសបន្តិចបន្តួច ព្រោះខ្លាច "ត្រូវមាត់គ្រូ" ដូចមិត្តរួមថ្នាក់របស់ពួកគេដែរ។
២. ការបាក់ទឹកចិត្ត (Demotivation)
នៅពេលដែលគ្រូបង្រៀនប្រើវិធីសាស្ត្រ "វាយសំពោង" (Generalization) ដោយស្តីបន្ទោសសិស្ស ក្នុងថ្នាក់ ដោយសារតែកំហុសរបស់សិស្សមួយក្រុមតូច សិស្សល្អនឹងមានអារម្មណ៍អយុត្តិធម៌។ ពួកគេខំប្រឹងរៀន ខំធ្វើល្អ ប៉ុន្តែនៅតែត្រូវទទួលរងសម្ដីអវិជ្ជមាន។ យូរៗទៅ ការខិតខំរបស់ពួកគេហាក់ដូចជាគ្មានតម្លៃ ហើយពួកគេអាចនឹងបាត់បង់ការគោរពចំពោះគ្រូ និងបាក់ទឹកចិត្តក្នុងការសិក្សា។
៣. បទដ្ឋានមិនល្អ (Negative Modeling)
សាលារៀន គួរតែជាកន្លែងដែលបង្រៀនសិស្សពីការដោះស្រាយបញ្ហាដោយសន្តិវិធី និងការគោរពគ្នាទៅវិញទៅមក។ ប៉ុន្តែនៅពេលដែលសិស្ស (ទាំងល្អ និង មិនល្អ) ឃើញថា អ្នកមានអំណាច (គ្រូ, គណៈកម្មការ) ប្រើប្រាស់ "ហិង្សាដោយសម្ដី" ដើម្បីគ្រប់គ្រងអ្នកដទៃ ពួកគេអាចនឹងរៀនត្រាប់តាម។ នេះជាការបង្រៀនពួកគេថា ការប្រើសម្ដីធ្ងន់ៗ គឺជាវិធីធម្មតាក្នុងការដោះស្រាយជម្លោះ។
ការស្វែងរកដំណោះស្រាយ៖ វិន័យត្រូវតែមាន តែត្រូវមានក្រមសីលធម៌
ការទទួលស្គាល់បញ្ហានេះ មិនមែនមានន័យថា យើងគាំទ្រឲ្យសិស្សគ្មានវិន័យនោះទេ។ វិន័យ គឺជាឆ្អឹងខ្នងនៃការអប់រំ។ ទោះជាយ៉ាងណា វិធីសាស្ត្រនៃការអនុវត្តវិន័យ ត្រូវតែមានវិជ្ជាជីវៈ និងគោរពតាមក្រមសីលធម៌។
- ការបណ្ដុះបណ្ដាលគ្រូ៖ ក្រសួងអប់រំ និងគណៈគ្រប់គ្រងសាលា គួរផ្ដល់វគ្គបណ្ដុះបណ្ដាលបន្ថែមដល់គ្រូបង្រៀន អំពី "ចិត្តវិទ្យាក្នុងការគ្រប់គ្រងថ្នាក់រៀន" (Classroom Management Psychology) និង "វិធីសាស្ត្រវិន័យបែបវិជ្ជមាន" (Positive Discipline)។
- ការកំណត់គោលការណ៍ច្បាស់លាស់៖ សាលាត្រូវមានគោលការណ៍ "Zero Tolerance" (មិនអត់ឱន) ចំពោះការប្រើប្រាស់ហិង្សាគ្រប់ទម្រង់ រួមទាំងហិង្សាដោយសម្ដី ពីសំណាក់បុគ្គលិកអប់រំ។
- បំបែកបញ្ហា៖ ត្រូវដោះស្រាយបញ្ហាសិស្សខូចវិន័យ ជាលក្ខណៈបុគ្គល ឬជាក្រុមតូច (ឧទាហរណ៍ ការហៅទៅបន្ទប់ប្រឹក្សា) មិនមែនស្តីបន្ទោសជាសាធារណៈ ដែលធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់សិស្សដទៃទៀតដែលមិនបានធ្វើខុសនោះទេ។
សេចក្ដីសន្និដ្ឋាន
សាលា "ល្អ" មិនមែនវាស់វែងត្រឹមតែអត្រាជាប់បាក់ឌុប ឬកេរ្តិ៍ឈ្មោះពីខាងក្រៅនោះទេ។ សាលាល្អ គឺជាសាលាដែលបង្កើតបរិយាកាសសិក្សាមួយប្រកបដោយសុវត្ថិភាព (ទាំងផ្លូវកាយ និងផ្លូវចិត្ត) សម្រាប់សិស្ស *គ្រប់រូប*។ ការបណ្ដោយឲ្យមានការប្រើ "ហិង្សាដោយសម្ដី" ដើម្បីប្តូរយក "វិន័យ" គឺជាការបង់ថ្លៃមួយដ៏ធំ ដែលកំពុងបំផ្លាញសុខភាពផ្លូវចិត្តរបស់សិស្សល្អៗ ដែលជាអនាគតរបស់ជាតិ។ ដល់ពេលហើយ ដែលយើងត្រូវពិនិត្យឡើងវិញ ថាតើយើងកំពុង "អប់រំ" ឬ "បំភិតបំភ័យ" កូនសិស្សរបស់យើង។
Written by Baysamnum Team
