មេរៀននេះសង្ខេបចំណុចសំខាន់ៗអំពីវ៉ាឡង់
សន្លឹកមេរៀនមាស៖ វ៉ាឡង់ (Valency) (ធានា ១០០% ពិន្ទុពេញ)
មេរៀននេះសង្ខេបចំណុចសំខាន់ៗអំពីវ៉ាឡង់ (Valency) និងតារាងវ៉ាឡង់ពេញលេញ ដើម្បីងាយស្រួលទន្ទេញ និងប្រឡងជាប់។
១. និយមន័យ និង លក្ខណៈសំខាន់
ក. និយមន័យ
វ៉ាឡង់ គឺជាលទ្ធភាពចូលផ្សំរវាងអាតូម ឬរ៉ាឌីកាល់ជាមួយធាតុដទៃទៀត។ វ៉ាឡង់តាងដោយលេខរ៉ូម៉ាំង (I, II, III...)។
ខ. គោលការណ៍សរសេររូបមន្ត (ប្តូរវ៉ាឡង់)
ដើម្បីសរសេររូបមន្តគីមី \(A_yB_x\) យើងត្រូវប្តូរវ៉ាឡង់គ្នា៖
- យកវ៉ាឡង់របស់ធាតុ A ទៅធ្វើជាសន្ទស្សន៍របស់ B។
- យកវ៉ាឡង់របស់ធាតុ B ទៅធ្វើជាសន្ទស្សន៍របស់ A។
- ឧទាហរណ៍៖ \(Al\) (វ៉ាឡង់ III) និង \(O\) (វ៉ាឡង់ II) \(\rightarrow\) \(Al_2O_3\)
២. តារាងវ៉ាឡង់នៃធាតុគីមី និងរ៉ាឌីកាល់ (ចាំបាច់ត្រូវចាំ!)
ខាងក្រោមនេះគឺជាតារាងវ៉ាឡង់នៃធាតុ និងរ៉ាឌីកាល់ដែលប្រើប្រាស់ញឹកញាប់បំផុតនៅក្នុងមេរៀននេះ៖
ក. ក្រុមវ៉ាឡង់ ១ (Valency I)
| ឈ្មោះធាតុ/រ៉ាឌីកាល់ | និមិត្តសញ្ញា | វ៉ាឡង់ |
|---|---|---|
| អ៊ីដ្រូសែន (Hydrogen) | H | 1 |
| លីចូម (Lithium) | Li | 1 |
| សូដ្យូម (Sodium) | Na | 1 |
| ប៉ូតាស្យូម (Potassium) | K | 1 |
| ប្រាក់ (Silver) | Ag | 1 |
| ក្លរ (Chlorine) | Cl | 1 |
| ប្រូម (Bromine) | Br | 1 |
| អ៊ីយ៉ូត (Iodine) | I | 1 |
| រ៉ាឌីកាល់ (Radicals) | ||
| អ៊ីដ្រុកស៊ីត (Hydroxide) | \(OH\) | 1 |
| នីត្រាត (Nitrate) | \(NO_3\) | 1 |
| អាម៉ូញ៉ូម (Ammonium) | \(NH_4\) | 1 |
| ប៊ីកាបូណាត (Bicarbonate) | \(HCO_3\) | 1 |
| ពែរក្លរ៉ាត (Perchlorate) | \(ClO_4\) | 1 |
ខ. ក្រុមវ៉ាឡង់ ២ (Valency II)
| ឈ្មោះធាតុ/រ៉ាឌីកាល់ | និមិត្តសញ្ញា | វ៉ាឡង់ |
|---|---|---|
| ម៉ាញេស្យូម (Magnesium) | Mg | 2 |
| កាល់ស្យូម (Calcium) | Ca | 2 |
| បារ្យ៉ូម (Barium) | Ba | 2 |
| ស័ង្កសី (Zinc) | Zn | 2 |
| អុកស៊ីសែន (Oxygen) | O | 2 |
| ស្ពាន់ធ័រ (Sulfur) | S | 2 |
| ទង់ដែង (Copper II) | Cu | 2 * |
| ដែក (Iron II) | Fe | 2 * |
| សំណ (Lead II) | Pb | 2 |
| រ៉ាឌីកាល់ (Radicals) | ||
| ស៊ុលផាត (Sulfate) | \(SO_4\) | 2 |
| កាបូណាត (Carbonate) | \(CO_3\) | 2 |
| ស៊ុលភីត (Sulfite) | \(SO_3\) | 2 |
| ត្យូស៊ុលផាត (Thiosulfate) | \(S_2O_3\) | 2 |
* ចំណាំ៖ ទង់ដែង និង ដែក អាចមានវ៉ាឡង់ប្រែប្រួល។
គ. ក្រុមវ៉ាឡង់ ៣ (Valency III) និងផ្សេងៗ
| ឈ្មោះធាតុ/រ៉ាឌីកាល់ | និមិត្តសញ្ញា | វ៉ាឡង់ |
|---|---|---|
| អាលុយមីញ៉ូម (Aluminium) | Al | 3 |
| ដែក (Iron III) | Fe | 3 |
| ផូស្វរ (Phosphorus) | P | 3, 5 |
| កាបូន (Carbon) | C | 4 |
| រ៉ាឌីកាល់ (Radicals) | ||
| ផូស្វាត (Phosphate) | \(PO_4\) | 3 |
៣. ធាតុគីមីដែលមានវ៉ាឡង់ប្រែប្រួល (ត្រូវប្រយ័ត្ន!)
- ទង់ដែង (Cu): មានវ៉ាឡង់ 1 (Cu I) និង 2 (Cu II)។
- ដែក (Fe): មានវ៉ាឡង់ 2 (Fe II) និង 3 (Fe III)។
Written by Baysamnum Team
