វិធីសាស្ត្ររៀនឱ្យពូកែ និងទទួលបាននិទ្ទេសល្អ សម្រាប់សិស្សថ្នាក់ទី ៧-១២ នៅកម្ពុជា

ការសិក្សានៅកម្រិតមធ្យមសិក្សា (វិទ្យាល័យ និងអនុវិទ្យាល័យ) គឺជាដំណាក់កាលដ៏សំខាន់បំផុតសម្រាប់សិស្សានុសិស្សនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ ថ្នាក់នីមួយៗចាប់ពីថ្នាក់ទី ៧ ដល់ទី ១២ មានលក្ខណៈពិសេស និងកម្រិតលំបាកខុសៗគ្នា ដែលទាមទារឱ្យសិស្សមានវិន័យ និងវិធីសាស្ត្ររៀនច្បាស់លាស់។ អត្ថបទនេះនឹងបង្ហាញជូនយ៉ាងលម្អិតអំពីគន្លឹះ និងយុទ្ធសាស្ត្រសិក្សាសម្រាប់ថ្នាក់នីមួយៗ ដើម្បីជួយប្អូនៗឱ្យរៀនពូកែ មានមូលដ្ឋានរឹងមាំ និងទទួលបានជោគជ័យក្នុងការប្រឡងនានា ជាពិសេសការប្រឡងបាក់ឌុប។

---

១. ថ្នាក់ទី៧៖ ការកសាងមូលដ្ឋានគ្រឹះ និងការផ្លាស់ប្តូរទម្លាប់

ថ្នាក់ទី៧ គឺជាស្ពានចម្លងពីបឋមសិក្សាមកកម្រិតអនុវិទ្យាល័យ។ សិស្សនឹងជួបមុខវិជ្ជាថ្មីៗ និងគ្រូជាច្រើននាក់។ គោលដៅសំខាន់គឺការបង្កើតទម្លាប់ល្អ និងពង្រឹងមូលដ្ឋានគ្រឹះ។

• ការពង្រឹងមូលដ្ឋានគ្រឹះគណិតវិទ្យា និងភាសាខ្មែរ៖ នៅថ្នាក់នេះ ប្អូនៗមិនត្រូវមើលរំលងមេរៀនមូលដ្ឋានឡើយ។ ចំពោះគណិតវិទ្យា ត្រូវចេះចាំស្ទាត់នូវតារាងគុណ ការបូកដកគុណចែកលេខ និងប្រភាគ។ ចំពោះភាសាខ្មែរ ត្រូវហ្វឹកហាត់សំណេរ និងការប្រើប្រាស់ពាក្យឱ្យបានត្រឹមត្រូវ ព្រោះវាជាមូលដ្ឋានសម្រាប់គ្រប់មុខវិជ្ជា។
• ការកត់ត្រា និងរៀបចំសៀវភៅ (Note-taking)៖ ដោយសារមានមុខវិជ្ជាច្រើន ប្អូនៗត្រូវមានសៀវភៅដាច់ដោយឡែកសម្រាប់មុខវិជ្ជានីមួយៗ។ ហ្វឹកហាត់ការកត់ត្រាឱ្យមានរបៀប មានពណ៌រំលេចចំណុចសំខាន់ និងចេះសង្ខេបមេរៀនតាមការយល់របស់ខ្លួន ជាជាងការចម្លងតាមគ្រូទាំងស្រុង។
• ហ៊ានសួរ និងស្រាវជ្រាវ៖ ភាពក្លាហានក្នុងការសួរគ្រូនៅពេលមិនយល់ គឺជាកូនសោរនៃភាពជោគជ័យ។ បង្កើតទម្លាប់សួរថា "ហេតុអ្វី?" និង "ដោយរបៀបណា?"។ ប្រសិនបើខ្មាសអៀនក្នុងថ្នាក់ សូមព្យាយាមសួរគ្រូនៅម៉ោងចេញលេង ឬសួរមិត្តភក្តិដែលពូកែ។

២. ថ្នាក់ទី៨៖ ការពង្រឹងវិន័យ និងការរៀនដោយខ្លួនឯង

នៅថ្នាក់ទី៨ មេរៀនចាប់ផ្តើមមានភាពស្មុគស្មាញ ជាពិសេសមុខវិជ្ជាវិទ្យាសាស្ត្រពិត (រូបវិទ្យា គីមីវិទ្យា)។ សិស្សត្រូវចាប់ផ្តើមរៀនគ្រប់គ្រងពេលវេលាដោយខ្លួនឯង។

• ការរៀបចំកាលវិភាគសិក្សានៅផ្ទះ៖ ប្អូនៗមិនអាចពឹងផ្អែកតែលើម៉ោងរៀននៅសាលាបានទេ។ ត្រូវធ្វើតារាងកាលវិភាគច្បាស់លាស់សម្រាប់ការរៀននៅផ្ទះ។ ឧទាហរណ៍៖ ម៉ោង ៧-៨ យប់ រៀនដោះស្រាយលំហាត់គណិតវិទ្យា ម៉ោង ៨-៩ យប់ ទន្ទេញមេរៀនប្រវត្តិវិទ្យា។ ការគោរពកាលវិភាគនឹងបណ្តុះវិន័យផ្ទាល់ខ្លួន។
• បច្ចេកទេសរៀនមុន (Pre-reading)៖ សាកល្បងអានមេរៀនថ្មីៗ ១៥ នាទីមុនពេលគ្រូចូលបង្រៀន។ ការធ្វើបែបនេះជួយឱ្យខួរក្បាលត្រៀមខ្លួនទទួលយកចំណេះដឹងថ្មី ហើយប្អូនៗនឹងឆាប់យល់ជាងសិស្សដទៃទៀតនៅពេលគ្រូពន្យល់។
• ការអនុវត្តលំហាត់ឱ្យបានច្រើន៖ ចំពោះមុខវិជ្ជាដូចជា រូបវិទ្យា និងគណិតវិទ្យា ការអានមេរៀនគឺមិនគ្រប់គ្រាន់ទេ។ ត្រូវព្យាយាមធ្វើលំហាត់ក្នុងសៀវភៅពុម្ពឱ្យអស់ និងស្វែងរកលំហាត់បន្ថែមពីឯកសារខាងក្រៅ ដើម្បីឱ្យដៃស្ទាត់ និងចងចាំរូបមន្តបានយូរ។

៣. ថ្នាក់ទី៩៖ ការត្រៀមប្រឡងសញ្ញាបត្រមធ្យមសិក្សាបឋម (ឌីប្លូម)

នេះជាឆ្នាំប្រឡងធំលើកទីមួយក្នុងជីវិតសិស្ស។ ការត្រៀមខ្លួនត្រូវធ្វើឡើងតាំងពីដើមឆ្នាំ ដើម្បីកុំឱ្យមានសម្ពាធនៅពេលជិតប្រឡង។

• ការសង្ខេបមេរៀនជាប្រព័ន្ធ៖ ដោយសារត្រូវប្រឡងច្រើនមុខវិជ្ជា ការមានសៀវភៅសង្ខេបផ្ទាល់ខ្លួនគឺសំខាន់ណាស់។ ប្រើវិធីសាស្ត្រ "Mind Mapping" (ផែនទីគំនិត) ដើម្បីភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងរវាងមេរៀនមួយទៅមេរៀនមួយ។ នេះជួយឱ្យងាយស្រួលមើលឡើងវិញនៅពេលជិតប្រឡង។
• ការរៀនជាក្រុម (Study Group)៖ បង្កើតក្រុមសិក្សាតូចមួយដែលមានសមាជិក ៣-៤ នាក់ ដែលមានឆន្ទៈរៀនដូចគ្នា។ ការបង្រៀនគ្នាទៅវិញទៅមកគឺជាវិធីដ៏ល្អបំផុតក្នុងការចងចាំ។ អ្នកដែលពូកែគណិត ជួយអ្នកខ្សោយគណិត អ្នកពូកែភាសាខ្មែរ ជួយអ្នកខ្សោយភាសាខ្មែរ។
• ស្វែងយល់ពីវិញ្ញាសាប្រឡងឆ្នាំចាស់ៗ៖ យកវិញ្ញាសាប្រឡងឌីប្លូមពីឆ្នាំមុនៗមកហ្វឹកហាត់ធ្វើ។ ការធ្វើបែបនេះជួយឱ្យប្អូនៗដឹងពីទម្រង់លំហាត់ដែលក្រសួងតែងតែចេញ និងកាត់បន្ថយភាពភ័យខ្លាចនៅពេលចូលបន្ទប់ប្រឡង។

៤. ថ្នាក់ទី១០៖ ការតម្រង់ទិស និងការជ្រើសរើសជំនាញ

ថ្នាក់ទី១០ គឺជាចំណុចរបត់ដែលសិស្សត្រូវសម្រេចចិត្តជ្រើសរើសថ្នាក់វិទ្យាសាស្ត្រ ឬថ្នាក់វិទ្យាសាស្ត្រសង្គម។ មូលដ្ឋាននៅថ្នាក់នេះនឹងកំណត់ជោគវាសនានៅថ្នាក់ទី១២។

• ស្វែងយល់ពីចំណង់ចំណូលចិត្តពិតប្រាកដ៖ ពិចារណាឱ្យច្បាស់ថា តើប្អូនពូកែខាងអ្វី? បើចូលចិត្តការគណនា និងពិសោធន៍ គួរផ្តោតលើវិទ្យាសាស្ត្រ។ បើចូលចិត្តអក្សរសាស្ត្រ ប្រវត្តិសាស្ត្រ និងការអាន គួរផ្តោតលើសង្គម។ ការជ្រើសរើសត្រូវតែចេញពីសមត្ថភាពខ្លួនឯង មិនមែនតាមមិត្តភក្តិ។
• ពង្រឹងភាសាបរទេស៖ នៅកម្រិតវិទ្យាល័យ ការចេះភាសាអង់គ្លេស ឬបារាំង នឹងជួយឱ្យប្អូនៗអាចស្រាវជ្រាវឯកសារបរទេសបានទូលំទូលាយ។ ព្យាយាមរៀនពាក្យបច្ចេកទេសក្នុងមុខវិជ្ជាសិក្សាជាភាសាអង់គ្លេស។
• កត់ត្រានិងកែតម្រូវកំហុស៖ នៅពេលធ្វើលំហាត់ខុស កុំគ្រាន់តែមើលចម្លើយត្រូវហើយបិទសៀវភៅ។ ត្រូវកត់សម្គាល់ថា "ហេតុអ្វីបានជាខ្ញុំខុស?"។ ការយល់ពីកំហុសរបស់ខ្លួនឯង នឹងជួយការពារមិនឱ្យមានកំហុសដដែលកើតឡើងទៀតនៅថ្ងៃក្រោយ។

៥. ថ្នាក់ទី១១៖ ការត្រៀមខ្លួនមុនសមរភូមិប្រឡងបាក់ឌុប

ថ្នាក់ទី១១ គឺជា "ឆ្នាំមាស" សម្រាប់ត្រៀមបាក់ឌុប។ បើសិនជាប្អូនៗប្រឹងប្រែងខ្លាំងនៅថ្នាក់នេះ នោះថ្នាក់ទី១២ នឹងក្លាយជារឿងងាយស្រួល។

• សិក្សាមេរៀនថ្នាក់ទី១២ ជាមុន៖ សិស្សពូកែភាគច្រើនចាប់ផ្តើមមើលមេរៀនថ្នាក់ទី១២ តាំងពីពាក់កណ្តាលឆ្នាំនៃថ្នាក់ទី១១។ ការធ្វើបែបនេះជួយឱ្យពួកគេមានពេលច្រើនសម្រាប់ធ្វើលំហាត់វិញ្ញាសានៅពេលឡើងថ្នាក់ទី១២។
• ការគ្រប់គ្រងអារម្មណ៍ និងសុខភាព៖ មេរៀនកាន់តែច្រើន សម្ពាធកាន់តែខ្លាំង។ ត្រូវចេះរកវិធីកម្សាន្តដែលល្អចំពោះសុខភាព ដូចជាលេងកីឡា ឬស្តាប់តន្ត្រី។ ការគេងឱ្យបានគ្រប់គ្រាន់គឺចាំបាច់ណាស់ ដើម្បីឱ្យខួរក្បាលដំណើរការបានល្អក្នុងការចងចាំរូបមន្ត។
• ផ្តោតលើមុខវិជ្ជាគោល៖ សម្រាប់សិស្សថ្នាក់វិទ្យាសាស្ត្រ ត្រូវប្រាកដថា គណិត រូប គីមី ជីវៈ គឺរឹងមាំខ្លាំង។ សម្រាប់សិស្សសង្គម ត្រូវពង្រឹង ខ្មែរ ប្រវត្តិ និងភូមិ។ កុំរង់ចាំដល់ថ្នាក់ទី១២ ទើបចាប់ផ្តើមរៀនគួរ ឬរៀនបន្ថែម។

៦. ថ្នាក់ទី១២៖ យុទ្ធសាស្ត្រដណ្តើមនិទ្ទេស A

នេះជាឆ្នាំចុងក្រោយដែលកំណត់អនាគតនៅមហាវិទ្យាល័យ។ ការរៀននៅថ្នាក់នេះមិនមែនរៀនដើម្បីតែចេះទេ គឺរៀនដើម្បី "ចេះប្រឡង"។

• រៀនបែប "Marathon" មិនមែន "Sprint"៖ កុំរៀនសម្រុកតែមួយខែមុនប្រឡង។ ត្រូវរៀនឱ្យបានទៀងទាត់រាល់ថ្ងៃ។ រៀបចំផែនការពិនិត្យមេរៀនឡើងវិញ (Revision Plan) តាំងពីដើមឆ្នាំ។
• ការធ្វើវិញ្ញាសាសាកល្បង (Mock Exams)៖ កំណត់ពេលធ្វើវិញ្ញាសាដូចពេលប្រឡងពិតប្រាកដ។ ឧទាហរណ៍ ដាក់នាឡិកា ២ ម៉ោង ៣០ នាទី សម្រាប់វិញ្ញាសាគណិតវិទ្យា ហើយហាមមើលឯកសារ។ វិធីនេះជួយឱ្យប្អូនៗគ្រប់គ្រងពេលវេលាបានល្អ និងមិនភ័យនៅពេលប្រឡងជាក់ស្តែង។
• ការថែរក្សាសុខភាពផ្លូវចិត្ត៖ កុំដាក់សម្ពាធលើខ្លួនឯងខ្លាំងពេក។ ញ៉ាំអាហារដែលមានជីវជាតិ ផឹកទឹកឱ្យបានច្រើន និងសម្រាកឱ្យបានត្រឹមត្រូវ។ ខួរក្បាលដែលស្រស់ថ្លា អាចចងចាំបានល្អជាងខួរក្បាលដែលនឿយហត់។
• បច្ចេកទេសសរសេរលើក្រដាសប្រឡង៖ រៀនពីរបៀបសរសេរឱ្យស្អាត មានរបៀប និងងាយស្រួលដល់អនុរក្សក្នុងការកែ។ ចម្លើយត្រឹមត្រូវតែសរសេររញ៉េរញ៉ៃ អាចធ្វើឱ្យបាត់បង់ពិន្ទុ។

សេចក្តីសន្និដ្ឋាន

ការទទួលបានជោគជ័យក្នុងការសិក្សាចាប់ពីថ្នាក់ទី ៧ ដល់ទី ១២ មិនមែនពឹងផ្អែកលើភាពឆ្លាតវៃពីកំណើតតែមួយមុខនោះទេ ប៉ុន្តែវាអាស្រ័យលើ "ការតស៊ូ វិន័យ និងវិធីសាស្ត្ររៀនត្រឹមត្រូវ"។ សូមប្អូនៗយកគន្លឹះខាងលើទៅអនុវត្តឱ្យសមស្របតាមស្ថានភាពរបស់ខ្លួន។ ចងចាំថា ការសិក្សាគឺជាការវិនិយោគសម្រាប់ខ្លួនឯង ហើយលទ្ធផលនៃការព្យាយាមនៅថ្ងៃនេះ គឺជាអនាគតដ៏ភ្លឺស្វាងនៅថ្ងៃស្អែក។ ជូនពរប្អូនៗទាំងអស់គ្នាទទួលបានជោគជ័យ និងក្លាយជាធនធានដ៏ល្អសម្រាប់ប្រទេសជាតិ!

Written by Baysamnum Team