Facebook៖ វេទិកាដែលផ្លាស់ប្តូររបៀបរស់នៅ និងទំនាក់ទំនងរបស់មនុស្ស

ចាប់តាំងពីការបង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ ២០០៤ Facebook បានវិវត្តខ្លួនពីបណ្តាញទំនាក់ទំនងសិស្សសាកលវិទ្យាល័យធម្មតា មកជាមហាអំណាចបច្ចេកវិទ្យាដែលគ្រប់គ្រងរបៀបដែលមនុស្សរាប់ពាន់លាននាក់ធ្វើទំនាក់ទំនង ទទួលព័ត៌មាន និងធ្វើអាជីវកម្ម។ នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា Facebook មិនមែនគ្រាន់តែជាកម្មវិធីសម្រាប់កម្សាន្តនោះទេ ប៉ុន្តែវាត្រូវបានចាត់ទុកថាជា "អ៊ីនធឺណិត" សម្រាប់ប្រជាជនភាគច្រើន។ អត្ថបទនេះនឹងបង្ហាញពីឥទ្ធិពលរបស់ Facebook នៅក្នុងសង្គមសម័យទំនើប។

---

១. ស្ពានភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងសកល (Global Connectivity)

អត្ថប្រយោជន៍ចម្បងបំផុតរបស់ Facebook គឺសមត្ថភាពក្នុងការភ្ជាប់មនុស្សពីគ្រប់ទិសទី។ មិនថាអ្នកនៅទីណា អ្នកអាចទាក់ទងជាមួយមិត្តភក្តិ និងក្រុមគ្រួសារបានភ្លាមៗតាមរយៈសារ (Messenger) ឬការហៅវីដេអូ។ វាបានកាត់បន្ថយគម្លាតភូមិសាស្ត្រ និងធ្វើឱ្យពិភពលោកហាក់ដូចជាតូចជាងមុន។

២. ឱកាសសម្រាប់អាជីវកម្ម និងសហគ្រិនភាព (Business & Entrepreneurship)

Facebook បានបង្កើតបដិវត្តន៍ពាណិជ្ជកម្មអេឡិចត្រូនិក (E-commerce) យ៉ាងធំធេង៖

• ការលក់អនឡាញ៖ អាជីវកម្មខ្នាតតូច និងមធ្យមអាចបង្កើតទំព័រ (Facebook Page) ដើម្បីផ្សព្វផ្សាយផលិតផលទៅកាន់អតិថិជនរាប់លាននាក់ដោយមិនចាំបាច់មានហាងផ្ទាល់។
• ការផ្សាយផ្ទាល់ (Live Selling)៖ វប្បធម៌ "Live លក់ឥវ៉ាន់" បានក្លាយជាមុខរបរដ៏ពេញនិយម និងផ្តល់ចំណូលដល់ប្រជាជនកម្ពុជាជាច្រើន។
• ការផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម (Ads)៖ ប្រព័ន្ធផ្សាយពាណិជ្ជកម្មរបស់ Facebook អនុញ្ញាតឱ្យអ្នករកស៊ីកំណត់គោលដៅអតិថិជនបានយ៉ាងច្បាស់លាស់។

៣. ប្រភពព័ត៌មាន និងការអប់រំ

សម្រាប់មនុស្សជាច្រើន Facebook គឺជាកន្លែងដំបូងដែលពួកគេទទួលបានព័ត៌មានប្រចាំថ្ងៃ។ ស្ថាប័នសារព័ត៌មាន និងក្រសួងនានាប្រើប្រាស់វាដើម្បីផ្សព្វផ្សាយដំណឹងបន្ទាន់។ លើសពីនេះ មានក្រុម (Groups) ជាច្រើនដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងដើម្បីចែករំលែកចំណេះដឹង ដូចជាក្រុមរៀនភាសា ក្រុមបច្ចេកវិទ្យា និងក្រុមពិភាក្សាមេរៀនសិស្ស។

៤. បញ្ហាប្រឈម និងផលប៉ះពាល់អវិជ្ជមាន

ទោះបីជាមានប្រយោជន៍ច្រើន ប៉ុន្តែ Facebook ក៏នាំមកនូវបញ្ហាស្មុគស្មាញមួយចំនួនដែលអ្នកប្រើប្រាស់ត្រូវប្រុងប្រយ័ត្ន៖

• ព័ត៌មានក្លែងក្លាយ (Fake News)៖ ដោយសារតែនរណាក៏អាចបង្ហោះសារបាន ព័ត៌មានមិនពិតអាចរីករាលដាលយ៉ាងលឿន ដែលបង្កឱ្យមានការយល់ច្រឡំ និងភាពវឹកវរក្នុងសង្គម។
• បញ្ហាសុវត្ថិភាព និងការបោកប្រាស់៖ ជនខិលខូចតែងតែប្រើប្រាស់គណនីក្លែងក្លាយដើម្បីបោកប្រាស់ប្រាក់ ឬលួចទិន្នន័យផ្ទាល់ខ្លួនរបស់អ្នកប្រើប្រាស់។
• ការញៀន និងផលប៉ះពាល់ផ្លូវចិត្ត៖ ការចំណាយពេលច្រើនពេកលើការអូស (Scrolling) មើលជីវិតអ្នកដទៃ អាចធ្វើឱ្យអ្នកប្រើប្រាស់មានអារម្មណ៍ធ្លាក់ទឹកចិត្ត ប្រៀបធៀបខ្លួនឯង និងបាត់បង់ផលិតភាពការងារ។

៥. របៀបប្រើប្រាស់ Facebook ប្រកបដោយបញ្ញា

ដើម្បីទទួលបានផលវិជ្ជមានពី Facebook យើងគួរអនុវត្តដូចខាងក្រោម៖

• ផ្ទៀងផ្ទាត់ព័ត៌មាន៖ កុំជឿ និងកុំចែករំលែកភ្លាមៗ។ ត្រូវពិនិត្យប្រភពព័ត៌មានឱ្យច្បាស់លាស់ជាមុនសិន។
• ការពារគណនី៖ ប្រើប្រាស់លេខកូដសម្ងាត់ដែលខ្លាំង និងបើកមុខងារផ្ទៀងផ្ទាត់ពីរជំហាន (Two-Factor Authentication)។
• កំណត់ពេលវេលា៖ កុំបណ្តោយឱ្យ Facebook គ្រប់គ្រងពេលវេលារបស់អ្នក។ កំណត់ម៉ោងលេងឱ្យច្បាស់លាស់ និងយកពេលទៅធ្វើរឿងដែលមានប្រយោជន៍ផ្សេងទៀត។

សេចក្តីសន្និដ្ឋាន

Facebook គឺជាដាវមុខពីរ។ ប្រសិនបើយើងប្រើប្រាស់វាត្រឹមត្រូវ វាគឺជាឧបករណ៍ដ៏អស្ចារ្យសម្រាប់ទំនាក់ទំនង និងការរកស៊ី។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើយើងខ្វះការប្រុងប្រយ័ត្ន វាអាចក្លាយជាអន្ទាក់ដែលបំផ្លាញពេលវេលា និងសេចក្តីសុខរបស់យើង។ សូមធ្វើជា "ម្ចាស់" លើបច្ចេកវិទ្យា មិនមែនជា "ទាសករ" របស់វានោះទេ។

Written by Baysamnum Team